Noordpool weetjes
Wist u dit al over de Noordpool?
Waarom is sneeuw wit?
Sneeuw is eigenlijk kleurloos, net als een ijsblokje. Sneeuw is alleen wel een heel bijzondere vorm van ijs. Een sneeuwkristal bestaat uit allemaal piepkleine ijsnaaldjes. En die weerkaatsen alle kleuren van het licht dat erop valt. Dit zien wij als wit licht. Daarom is sneeuw wit. IJs wordt trouwens ook wit als je het in dunne flinters schaaft. Denk maar aan de sporen van een schaatser op het ijs.
Hebben poolbewoners wel honderd woorden voor sneeuw?
Taalonderzoekers zijn het hier niet over eens. Sommigen noemen het zelfs een ‘broodje aap-verhaal’. Het heeft te maken met de manier waarop de talen die in het Noordpoolgebied worden gesproken woorden vormen. Ze plakken alles eigenlijk achter elkaar in één woord. En daardoor wordt “sneeuw die geschikt is om een iglo van te bouwen” inderdaad een apart woord. En “sneeuw die in het water valt” ook. Of “sneeuw van gisteren” of “sneeuw onder je schoenen”. En zo ontstaan er natuurlijk wel heel veel woorden waar sneeuw mee wordt bedoeld.
Meestal wordt met het ‘honderd-woorden-voor-sneeuw’-verhaal bedoeld dat een mens veel verschillen ziet in iets dat in zijn eigen omgeving veel voorkomt. Hebben wij tenslotte niet ook verschillende woorden voor regen, motregen, wolkbreuk, bui…
Meestal wordt met het ‘honderd-woorden-voor-sneeuw’-verhaal bedoeld dat een mens veel verschillen ziet in iets dat in zijn eigen omgeving veel voorkomt. Hebben wij tenslotte niet ook verschillende woorden voor regen, motregen, wolkbreuk, bui…
Wijst een kompas altijd naar de Noordpool?
Nee! Een kompas wijst niet naar de Noordpool . Een kompasnaald wijst naar het magnetisch noorden van de aarde. En dat is niet de plek die op de kaart als de meest noordelijke punt van de aarde is vermeld. Afhankelijk van de plek op aarde waar u staat wijst een kompas daarom teveel naar links of naar rechts. (Tenzij u toevallig ergens staat waar het noorden en het magnetisch noorden precies in elkaars verlengde liggen.)
Ervaren gebruikers van een kompas weten dat ze rekening moeten houden met het verschil tussen de kaart en het kompas. Op een (zee)kaart is daarom vaak dit verschil ("variatie") apart vermeld.
Een navigatiesysteem met GPS heeft hier allemaal geen last van: dit systeem gebruikt namelijk geen magnetisch kompas.
Ervaren gebruikers van een kompas weten dat ze rekening moeten houden met het verschil tussen de kaart en het kompas. Op een (zee)kaart is daarom vaak dit verschil ("variatie") apart vermeld.
Een navigatiesysteem met GPS heeft hier allemaal geen last van: dit systeem gebruikt namelijk geen magnetisch kompas.
Wat is het Noorderlicht?
Het Noorderlicht (Aurora Borealis) heeft te maken met het magnetisch veld van de aarde. De zon slingert geladen deeltjes het heelal in. Onder invloed van het magnetisch veld van de aarde buigen die deeltjes af en dringen onze atmosfeer binnen. Ze botsen dan op grote hoogte op de zuurstof en stikstof in onze dampkring. De energie die daarbij vrijkomt zien wij in de vorm van kleurig licht.
Arctica?
De naam Arctica is afgeleid van het griekse woord arktos, wat ‘beer’ betekent. Daarbij gaat het nou eens niet om de ijsbeer, maar om het sterrenbeeld Grote Beer dat boven het noorden te zien is. Wij kennen dit sterrenbeeld ook wel als de steelpan, omdat de zeven grote sterren van dit sterrenbeeld een steelpan lijken te vormen.
Lijkt de Noordpool op de Zuidpool?
Ja en nee. Het is er ook koud, en de winters zijn er lang en donker. En beide poolgebieden hebben natuurlijk op dezelfde manier te maken met de opwarming van de aarde. Maar er zijn zeker ook verschillen. Op de Noordpool leeft de ijsbeer, en die vindt je op de Zuidpool niet. Daar vindt je juist weer pinguïns. Verder is het Noordpoolgebied voor een groot deel bevroren zee, terwijl de Zuidpool uit bergachtig land bestaat (de hoogste berg is bijna 5 kilometer hoog).




